header
header header
header
Yemeklerimiz PDF Yazdır e-Posta
Administrator tarafından yazıldı.   
Salı, 19 Ocak 2010 14:25
Kültürümüzün önemli bir boyutunu da Yemek GeleneÄŸimiz ve Mutfağımız oluÅŸturmaktadır. Yemek GeleneÄŸimiz ; sofraya oturma ÅŸekli, yemek yeme adabı, yiyeceklerin saklanması, mevsimlere göre yiyecek-içecekler, bunların hazırlanması, beslenme alışkanlıkları, mutfak gab-gacakları ve baÅŸka yönleriyle günlük yaÅŸamımızın vazgeçilmez boyutuyla ilgili bize özgü kültürel deÄŸerlerimizi ortaya koymaktadır. Genel olarak mutfağımız, karakteristik yapısı itibariyle tarımsal ekonomik yapıya göre biçim almıştır.   Yemek kültürümüz :  Sofra âdâbı : Ataerkil bir aile yapısının hüküm sürmesi sebebiyle, sofra kültürümüz de bu çerçevede geliÅŸmiÅŸtir. Sofra aÅŸevinde(mutfakta) hazırlanır. Ekmekler ısıtılır. Yemek, mevsime göre aÅŸevinde, oturma odasında veya çardakta yenir. Önce sufraltı serilir. Ortasına gasnak, onun üzerine de yemeklerin sıralandığı bakır tepsi konur. Yemekler tek kapta olup, kaşık ve çatallar kiÅŸi sayısına göre getirilir. Önce eller yıkanır, peÅŸkirle(iki tarafı püsküllü bir nevi havlu) silinir. Sofraya önce büyükler oturur. Herkes evin büyüğünü bekler. Besmele çekip kaşığını çorbaya daldırmasıyla da yemek baÅŸlamış olur.Yemeye önce çorbadan baÅŸlanır. Sebze yemeÄŸi ve pilav takip eder. En son tatlı ile bitirilir.  Sofrada genelde konuÅŸulmaz, ağız ÅŸapırdatılmaz. Herkes kendi önünden yer. Yemek bitiminden sonra dua yapılıp elhamdülillah denir. Sofradan önce büyükler kalkar, ellerini yıkayıp sedirdeki köşesine oturur, köpüklü kahvesiyle beraber mangal közüyle yaktığı cuvarasını(sigara) tüttürür.    
YEMEKLERİMİZDEN ÖRNEKLER :
 
TANAAÅžI :  1 Litre soÄŸuk suya 3 çorba kaşığı tarhana, salça, yaÄŸ, kıyma konur. Kısık ateÅŸte kaynayıncaya kadar sürekli karıştırılır. Kaynadıktan 5 dakika sonra ateÅŸten indirilir. İçine soÄŸuk bazlama doÄŸranır İsteÄŸe baÄŸlı olarak çok küçük parçalar ÅŸeklinde doÄŸranmış domates, biber ve sarımsak ta konabilir. Ayrı bir lezzet katar.  
BAZLAMA : Uluköyümüzün meşhur Bazlama Ekmeği Sofralarımızın ana besini, yani ekmeğimiz. Akşamdan maya tutulur. Sabah un elenir ve tekneye konur. Yeteri kadar tuz atılır. Akşamdan hazırlanan maya una katılır ve su ile karılır. Bir kaç kez yumruklanarak suyu alınır. Teknenin üzeri örtülerek hamurun "Kopması" beklenir. Kabarmaya ve tekneden taşma kıvamına gelince pazı yapılarak örtülere döşenir. Pazılar unlanarak yaslaç üzerinde daire şeklinde yassılaştırılır. Ocakta odun ateşinde kızdırılan sac üzerine pişmeye bırakılır. Altı piştikten sonra "Pislaç" denilen araçla üstü çevrilir. Sacın üzerine genelde dört adet bazlama konur. Pişirme işlemi bazlamalar kaydırılarak ve alt-üst edilerek devam eder.
- YoÄŸurtlu ekmek : Torba yoÄŸurdunun(süzme yoÄŸurt) içine maydanoz,dereotu ,soÄŸan tuz ve kırmızı pul biberle iyice karıştırılır. Bazlama hamuru yaslaç üzerinde açıldıktan  sonra üstüne hazırlanan yoÄŸurt içi konularak ikiye katlanır. Kızgın saç üzerinde piÅŸirilir.-
-Gavurmalı ekmek : Peynir yerine Gavurma(yoğurtta olduğu gibi gavurma içi hazırlanır) katılır.
- Gıymalı ekmek : Peynir yerine Gıyma(kıyma) katılır. (yoÄŸurtta olduÄŸu gibi gıyma içi hazırlanır) 
- Yuka(Yufka) : Oklavayla hamur açılır ve kızgın saçta pişirilir. Ya sade şekilde veya üzerine yağ sürülerek katlanıp yenir.
- Kürül : Bazlama gibi yapılır. Bazlamadan farkı bazlamanın yarısı kadar olması ve küçük çocuklar için yapılmasıdır. 
YOÄžURTLU EKMEK : Bazlamanın üzerine önce tuz serpilir. Bir diÅŸ sarımsak üzerinde gezdirilir. Süzme yoÄŸurt üzerine sürülür. Domates, salatalık, biber ve nane ilave edilerek afiyetle yenir. 
  
GÖZLEME : Åžibit hamuru daha küçük pazılanır. Sacda piÅŸirildikten sonra tamamen yaÄŸlanır. 
SÜTLAŞ (SÜTLÜ AŞ): Pirinç tuzla beraber haşlanır. Ayrı bir kapta iki çorba kaşığı un özenir. Haşlanan pirince süt ve özenen un katılır. Kaynayıncaya kadar karıştırılır. Kaynadıktan sonra kısık ateşte 10 dk. daha kaynatılır. Sütlaçtan farkı tuzlu olmasıdır.
SULUCA PİRİNÇ AŞI : Soğan yağda kavrulur. Suyu katılır. Arzuya göre govurmada eklenebilir. Kaynadıktan sonra pirinci eklenir. Pişmeye bırakılır. Suyunu tam çekmeden karabiber ekilir ve ocaktan indirilir. Yanına bir baş soğan (sumsukla) ezilerek servis yapılır.
YAÄžLI AÅž : Su,tuz ve pirinç kaynamaya bırakılır. DiÄŸer yanda soÄŸan yaÄŸda kavrulur. Salçası konur. Ayrı bir kapta iki çorba kaşığı un özenir. HaÅŸlanmakta olan pirincin üzerine özenen unun hamur olmaması için biraz soÄŸuk su dökülür. Kavrulan soÄŸan ve özenen un ilave edilir. Kaynayıncaya kadar karıştırılır. Kaynadıktan sonra kısık ateÅŸte 5 dakika daha kaynatılır. 
  
TİRİT : Ocak üzerinde bir tencerede SoÄŸan ve yaÄŸ kavrulur içine bir yumurta kırılır sonra içine biraz salça konulup iyice karıştırılıp yarım litre su ilave edilir.  Bayat katı ekmekler ceviz büyüklüğünde doÄŸranarak kaynayan suya atılır.  5 dakika kaynadıktan sonra yemek tabaklarına dökülür. Üzerine Karabiber, tuz, kırmızı biber ve sarımsaklı yoÄŸurt ilave edilerek yenir. (Genelde kuru ve bayat ekmekler tercih edilir. Bunun sebebi israfı önlemek içindir, bayat ekmekler böylelikle deÄŸerlendirilir)  
MUMBAR : Et mumbarı ve CiÄŸer mumbarı olmak üzere iki çeÅŸittir. Kışın, sabahları mandızda, köz ateÅŸinde piÅŸirilir. Ayrıca  ince dilimler halinde kesilmiÅŸ mumbar sahanda yumurta ile karıştırılarak tereyaÄŸda kızartılarak yenir. 
YAPRAK DOLMASI (YAPRAK SARMASI): Dolmalık yaÄŸlı et, çırpılmış soÄŸan, maydanoz, nane, dereotu, salça ve pirinç iyice karıştırılarak dolma içi hazırlanır. Bir gün önceden ıslatılan yapraklara azar-azar konarak ince ince sarılır. ÇölmeÄŸe (Güveç) sıra-sıra dizilir. Sarma iÅŸlemi bittikten sonra biraz su katılır. EkÅŸi olması için üzerine acı daÄŸ eriÄŸi pestili konur.    YOÄžURTLU AÅž : Pirinç haÅŸlanır. Süzme yoÄŸurt özenir. HaÅŸlanan pirince dökülür ve iyice karıştırılır. Tavada tereyaÄŸ, kırmızı toz biber ve nane kızartılır. Üzerine dökülür.
 
GARGA BEYNİ : Pekmez ve YoÄŸurt karıştırılarak yapılır. 
GAYGANA : Un, yumurta,tuz ve kabartma tozu çırpılır. Tavada alt-üst edilerek kızartılır.
  
MAKANE=MAKARNA  CİMCİK(ERİŞTE)  : C Yufka hamuru gibi yoÄŸrulur. Yufka gibi açılır 1x1 cm ebatlarında kare kare kesilen hamurlar ortasında büzdürülerek cimcik yapılır. Bir tepsi üzerine konularak yarım saat kuruması beklenir. OluÅŸan bu Cimcik tuzlu suda haÅŸlanır. Suyu süzülüp tepsiye konur. Üzerine ayrıca hazırlanan sarımsaklı yoÄŸurt dökülür. SoÄŸan, kıyma, tuz ve kırmızı biber tereyağı ile kavrulur. Elde edilen sos cimciÄŸin üzerine dökülür. İsteÄŸe göre kuru nane de dökülebilir.
    
KÖZBASTI : Koyun eti veya dananın boyun kısmından alınan etler ince yassı ÅŸekilde kesilir. Yassı satırla iyice dövülerek. Üzerine tuz, karabiber, kekik, kırmızı biber ekilir.Köz üzerinde veya mandızda piÅŸirilir. 
 
BORANA : Kabak veya Patlıcan soyulur. Patlıcan tuzlu suda yarım saat bekletilir. Tencerede yağ, biber, salça veya domates kavrulur. Patlıcanı konur. Bir müddet daha kavrulur. Suyu konur, kısık ateşte pişmeye bırakılır. Üzerine sarımsaklı yoğurt dökülerek servis yapılır.
 
ISPANAK KÖKÜ : Yaprakları dururken köküyle piÅŸirilen ekÅŸimsi bir yemek. Ispanak kökleri yapraklarından temizlenir. Tencerede yaÄŸ, biber, salça veya domates kavrulur. Ispanak kökleri konur. Bir müddet daha kavrulur. Suyu konur, kısık ateÅŸte piÅŸmeye bırakılır. PiÅŸerken içine limon tuzu atılır. 
  
PORASA : Tencerede yaÄŸ, biber, salça kavrulur. Porasa konur. Bir müddet daha kavrulur. Suyu konur, içine biraz pirinç atılır, kısık ateÅŸte piÅŸmeye bırakılır. PiÅŸerken içine acı daÄŸ eriÄŸi pestili konur. 
  
CILBIR : Salça yaÄŸda kavrulur. Üzerine yumurta kırılır. Pul biber atılır ve karıştırılır. Ayrı bir kapta sarımsaklı yoÄŸurt özenir. PiÅŸen yumurtalar dökülür ve iyice karıştırılır.  
GAPAMA : Özel günlerde ve davetlerde hazırlanır. 10 ila 15 kiÅŸiye hitap ettiÄŸinden topluca yenir. Gapama araçları Testi : Topraktan yapılır. GeniÅŸ ağızlıdır. Küçük bir küpü andırır. 10-12 cm. çapında, 25-30 cm. uzunluÄŸundadır. Altında 1 cm. çapında delik bulunur.Tava : Yörede özel olarak "Gapama tavası" diye satılır. Bakırcılar tarafından aynı adla üretilir. Yanları kulpludur. Ağız çapı 45-50 cm, yüksekliÄŸi 14-18 cm. kadardır.2-2,5 Kg. yaÄŸlı koyun, kuzu ve keçi eti kuÅŸbaşı doÄŸranır. Tuzlanarak karıştırılır, 15 dakika kadar arpacık soÄŸanı, domates, sarımsak, biber, salça ve etler hafif renk deÄŸiÅŸtirinceye kadar kavrulur. Bundan sonra odun ateÅŸine geçilir. Kavrulan etler kevgir yardımıyla testi içine gevÅŸek biçimde doldurulur. AÄŸzına kevgir kapatılarak ters çevrilir ve tavanın ortasına yerleÅŸtirilir. Buharıyla piÅŸmesi için testi üzerindeki delik hamur veya ekmek parçasıyla kapatılır. (Etin piÅŸip piÅŸmediÄŸini anlamak için tavada 1-2 parça bırakılır) Tavaya sıcak su ve ıslatılmış nohut konarak etler piÅŸmeye bırakılır. Suyu eksildikçe tavaya sıcak su ilave edilir. Yaklaşık 1,5-2 saat içinde etler piÅŸer. Tava kenarında kaynayan yeteri kadar sıcak suya tuzlu suda ıslatılmış pirinç ilave edilerek yeniden piÅŸmeye bırakılır. Pilav piÅŸtikten sonra önce kapatılan delik açılır ve testi kaldırılarak etler boÅŸaltılır. Tavadaki pilavın üzerine yerleÅŸtirilir. Tavayla birlikte servis yapılır. 
   
BAKLAVA : Yapılacak tepsinin büyüklüğüne göre kullanılacak un,tereyağı, yumurta ve cevizin miktarı ayarlanır. Takriben 10-15 yumurta bir kaba kırılır. Biraz yoğurt ve tuz konarak yoğrulur. Yumruk kadar pazılar yapılarak düzgün bir zeminde oklava ile tepsinin büyüklüğüne göre ince ince açılır. Tepsiye döşenir. İki veya üç açılan pazıda bir hamurun üzerine yağ sürülür, aralara ceviz konur. Yeterli kalınlığa ulaşınca dilim dilim kesilir. Üzerine kızgın tereyağı dökülür. Pişmesi için fırına gönderilir. Fırından gelince şerbeti katılır.
SARIM BURMA(SARAYLI): İnce açılmış yufkanın içine ceviz konularak yapılan baklava benzeri tatlı çeşidi. Baklavadan farkı, üst üste değil tepsiye katlanarak ve etrafı dolanarak dizilmesidir.
 
PERÇEM : İnce açılmış yufkanın içine ceviz konularak baklava hamurundan yapılan baklava benzeri tatlı çeÅŸidi. Baklavadan farkı, içine ceviz konduktan sonra büzdürülüp yuvarlak ÅŸekil verilerek kızgın yaÄŸda tavada kızartılır. Sonra kızartılan perçemler tepsiye üst üste konur ve soÄŸuduktan sonra üzerine hazırlanan ÅŸerbetten dökülerek afiyetle yenir. 
HÖŞMENİM : Yarım kilo un, sütle birlikte içine biraz tuz atılarak hamur haline getirilir.   OcaÄŸa gerekli büyüklükte bir tava ve içine tereyağı konarak iyice kızdırılır, kızgın yağın içine evvelce hazırlanan hamur karışımı dökülür ve kaynamaya bırakılır. Esiranla çöke çöke kızartılır. Kaynadıkça kızarır. Altüst yapılır. Esiranla karıştırma iÅŸlemi hamurun suyu çekilene kadar devam eder. PiÅŸtikten sonra geniÅŸ bir kaba alınır. AÄŸzı kapatılır ve soÄŸumaya bırakılır. Üzerine bol miktarda kaynatılmış ÅŸeker dökülerek servis yapılır. 
 
KARA HAVLA : Un yağda sararıncaya kadar kavrulur. Sütle beraber şeker kaynatılır. Kaynayan süt unun üzerine dökülür. Kıvama gelinceye kadar sürekli karıştırılır. İsteğe göre içine Fındık, fıstık, ceviz, çam fıstığı ilave edilir.
  
BULAMAÇ : Pekmez suyla sulandırılır. Un ilave edilir. Kısık ateşte kaynayıncaya kadar karıştırılır. Cevizle yenir.
 
AŞIRAŞI(AŞURE) : Muharrem ayında, göce, nohut, kurufasulye, incir, kuruüzüm, kayısı, çamfıstığı, fındık, şeker veya pekmezden yapılır. Bir gün önce göce, nohut ve kurufasulye ıslatılır. Üçü bir arada pişirilir. Sulandırılıp şekeri konur. Tekrar kaynamaya bırakılır. Bu arada incir, kuru üzüm, çamfıstığı ve kayısı katılır. Piştikten sonra fındık ve cevizi ilave edilir, üzerine tarçın dökülerek servis yapılır.
KÖY USULÜ MUHALLEBİ : El değirmeninde çekilen pirinç ununa, elde yapılan buğday nişastası, şeker ve süt katılır. Kısık ateşte devamlı karıştırılarak kaynatılır. 5 dk. daha ateşte bekletilir.
  
LOKUM TATLISI(LOKMA TATLISI) : Un, su, yumurta, yoğurt ve maya veya kabartma tozu yumuşak kıvamda karılır. Bir tencerede bol yağda lokma-lokma kızartılır. Kızaran fıslaklar şeker şurubuna atılır.
       
Kaynakça                                      : - TORUN, Ethem : Bilinen ve Bilinmeyen yönleriyle Beypazarı- Prof.Dr.ARLI, Mine : Devlet arÅŸivleri Gn.Md.Lüğü- ERTÜRK, Seniye -Kaynak:http://www.karakoykoyu.net sitesinden alınmış ve Uluköy için modifiye edilmiÅŸtir.
Son Güncelleme: Çarşamba, 20 Ocak 2010 12:41
 
header
Haberler
İnsanlarımız
Geleneklerimiz
Döviz Kurları
SATIS
ALIS
EUR
1.9334
1.9241
GBP
2.3221
2.3100
JPY
1.7834
1.7716
SAR
0.4017
0.4010
USD
1.5066
1.4994
Güncelleme 15:30 on 09/03/2010